एनआरएनको इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले सेयर-घरजग्गामा लगानी गर्न पाउँदैन, केमा पाउँछ ?
९ मंसिर, काठमाडौं । गैरआवासीय नेपाली (एनआरएन)को लगानी भित्र्याउनका लागि धितोपत्र निष्कासन तथा बाँडफाँड निर्देशिका संशोधन भएको छ । संशोधित व्यवस्थाले एनआरएनको इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीलाई सेयर जारी गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ ।
यहीं विषयलाई लिएर ती कम्पनीले सेयर बजारमा लगानी गर्ने भन्दै गलत व्याख्या गरिएका छन् । कतिपय लगानीकर्ता समेत भ्रममा परेका छन् । तर यस्ता इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले नेपालको सेयर बजारमा लगानी गर्न नपाउने बोर्डका कार्यकारी निर्देशक नवराज अधिकारीले बताए ।
‘इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले नेपालका पूर्वाधार तथा ठूला आयोजनामा मात्रै लगानी गर्छन्’ उनले भने ‘सेयर बजारमा लगानी गर्न पाउँदैनन् ।’ औद्योगिक व्यवसाय ऐनमै यसलाई समेटिएको छ । जसमा इन्भेस्टमेन्ट कम्पनी स्थापना गर्दा पालना गर्नुपर्ने विषय तथा लगानी गर्न नपाउने क्षेत्रहरु समेत स्पष्टसँग तोकेको छ ।
जसअनुसार यस्ता इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले सेयर पूँजीको रुपमा मात्रै आयोजनाहरुमा लगानी गर्न पाउँछन् । तर ऋण, बोन्ड वा डिवेन्चरमार्फत पनि लगानी गर्न नपाउने व्यवस्था तोकिएको छ ।
त्यस्तै यस्ता कम्पनीले बजारबाट सेयर, डिवेन्चर खरिद गर्न नपाउने स्पष्ट व्यवस्था तोकिएको छ । कम्पनीले स्वदेशी बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ऋण पनि लिन पाउँदैनन् ।
त्यस्तै धितोपत्र ब्रोकर, बजार निर्माता, रियलस्टेट जस्ता क्षेत्रमा कारोबार गर्न नपाउने व्यवस्था छ । इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी प्रचलित कानुन बमोजिम कुनै पनि कार्य गर्न पाउँदैनन् ।
तर पूर्वाधारसम्बन्धी परियोजनाको बोन्ड र डिबेन्चरमा लगानी गर्न सक्छन् । प्रचलित औद्योगिक व्यवसाय ऐनअनुसार वर्गीकरण भएका उद्योग तथा प्रचलित विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण ऐनले विदेशी लगानी गर्न खुला गरिएका उद्योगमा इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले पनि लगानी गर्न सक्छन् ।
प्रतिपरियोजना कम्तीमा १० करोड रुपैयाँभन्दा कम नहुनेगरी लगानी गर्न पाउने व्यवस्था छ । इन्भेस्टमेन्ट कम्पनीले ४९ प्रतिशतभन्दा बढी र १० प्रतिशतभन्दा घटी नहुनेगरी एनआरएनकै लागि सेयर जारी गर्न र त्यो सेयरको किनबेच पनि एनआरएनबीच मात्रै हुने छ ।
त्यस्तै सेयर निष्कासन गर्नुपूर्व यस्ता कम्पनी नेपाल धितोपत्र बोर्डमा दर्ता हुनुपर्नेछ । कम्पनी दर्तापछि गैरआवासीय नेपालीका लागि सेयर निष्कासन गर्न सक्नेछन् । न्यूनतम १ हजार कित्ता र अधिकतम सोको गुणांकमा आवेदन दिन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ । उनीहरुलाई सेयर बाँडफाँट भइसकेपछि ती सेयर डिम्याट हुनेछन् ।
नेपाल सरकारसँगको सहकार्यमा एउटा एनआरएनए डेभलपमेन्ट फन्ड स्थापना भइसकेको छ । यो कम्पनीलाई अब अरु एनआरएनका लागि सेयर जारी गर्न बाटो खुला भएको छ ।
यसरी सेयर जारी पछि संकलन हुने रकमबाट कम्पनीले विभिन्न पूर्वाधारहरुमा लगानी गर्ने एनआरएनए डेभलपमेन्ट फन्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनलराज भट्टराईले बताए ।
– यस समाचारको श्रोत : Online Khabar हो ।